Đây là thí nghiệm quan trọng nhất để xác định cường độ chịu nén của bê tông, từ đó nghiệm thu chất lượng kết cấu công trình.
Mẫu thử tiêu chuẩn
Mẫu bê tông thường được đúc dưới dạng hình lập phương ($150 \times 150 \times 150 \text{ mm}$) hoặc hình trụ ($D=150 \text{ mm}, H=300 \text{ mm}$). Mẫu phải được bảo dưỡng trong điều kiện tiêu chuẩn (nhiệt độ $27 \pm 2^\circ\text{C}$, độ ẩm $>95\%$) đến ngày nén (thường là 7 ngày hoặc 28 ngày).
Quy trình thí nghiệm (Theo TCVN 3118)
Kiểm tra mẫu: Loại bỏ các viên mẫu bị sứt cạnh, lồi lõm quá mức. Đo kích thước thực tế để tính diện tích mặt cắt ngang ($A$).
Đặt mẫu vào máy: Đặt mẫu vào tâm bàn máy nén. Bề mặt nén phải là mặt phẳng nhẵn (không phải mặt hở khi đúc mẫu).
Gia tải: Vận hành máy để tăng tải trọng liên tục với tốc độ $0.6 \pm 0.4 \text{ MPa/giây}$ cho đến khi mẫu bị phá hủy hoàn toàn.
Ghi nhận: Ghi lại giá trị lực nén tối đa ($P$) hiển thị trên đồng hồ của máy.
Xác định cường độ chịu nén ($R$)
Cường độ chịu nén của mẫu bê tông được tính theo công thức:
Trong đó:
$R$: Cường độ chịu nén ($MPa$ hoặc $N/mm^2$).
$P$: Lực nén lớn nhất làm phá hủy mẫu ($N$).
$A$: Diện tích tiết diện chịu nén của viên mẫu ($mm^2$).
Lưu ý: Nếu sử dụng các kích thước mẫu khác tiêu chuẩn ($100 \text{ mm}$ hoặc $200 \text{ mm}$), kết quả phải được nhân với hệ số điều chỉnh ($k$) tương ứng để quy đổi về mẫu tiêu chuẩn $150 \text{ mm}$.
Hy vọng các bài viết này cung cấp cho bạn cái nhìn chuyên sâu và trực quan về các thí nghiệm vật liệu xây dựng.